Salyangoz Yetiştiriciliği hakkında genel bilgiler

ÇİFTLEŞME VE YUMURTLAMA

            Salyangozlar çift cinsiyetli hayvanladır. Hem dişilik hem de erkeklik organlarına sahiptirler. Yumurtlamadan önce bireyler kendi türlerinden diğer bir hayvanla çiftleşme durumundadırlar. Bazı bireyler bir sezon erkeklik görevini yaparken gelecek yıl dişilik görevini üstlenebilirler. Bazı bireyler ise aynı sezonda hem erkek hem de dişi olarak görev yaparlar. Kendi taşıdıkları yumurtaları başka bir bireyin spermleri ile döllerken ayni birey başka bir salyangoz için erkeklik görevini üstlenebilir. Çiftleşme ilkbahar sonu ve yaz başlangıcında olur. Çiftleşme bir kaç saat sürebilir.
Bazı bireylerin yaz sonunda ikinci kez çiftleştikleri gözlenebilir. Tropikal bölgelerde çiftleşme yaz boyu devam edebilir. Ilıman iklimlerde ise soğuk dönemlerde salyangozlar kış uykusuna yatarlar. Salyangozlar çiftleştikten sonra aldıkları spermleri bir yıl kadar vücutlarında stoklayabilir ve yumurtlayacakları zaman kullanma yoluna giderler. Fakat genel olarak çiftleşmeden bir kaç hafta sonra yumurtladıkları gözlenir. Bazı salyangozların kendi bölgelerinden olmayan bireyler ile çiftleşmedikleri izlenmiştir. Örneğin Güney Fransa’dan toplanan H.aspersa bireylerinin kuzey Fransa’dan toplanan bireyler ile çiftleşmedikleri belirtilmiştir.

            H. pomatia yumurtaları 3 mm ölçüsünde ve kalkerimsi kabukludur. Bu tür Temmuz-Ağustos aylarında yumurta bırakır. Yumurtlama 1-2 gün sürebilir ve 30-50 arası yumurta bırakırlar. Bu tür yumurtalarından yavru çıkışı 3-4 hafta sürebilir. Çeşitli kuşlar, böcekler, fare, kaplumbağa ve diğer pek çok canlı salyangoz yavrularını yiyerek tüketebilirler. Salyangoz yavruları havalar soğuyuncaya kadar yem almaya ve büyümeye devam ederler. Havalar soğumaya başlayınca yavru salyangozlar toprak içinde bir hol açarlar. Bu holün derinliği oldukça fazladır ve bazılarının 30 cm kadar olabildiği kaydedilmiştir.

YETİŞTİRİCİLİĞİ YAPILAN TÜRLER

            Yetiştiriciliği yapılan pek çok tür bulunmakla beraber bunlar arasında en yaygın olarak ele alınanlar türler Su Ürünleri Yetiştiricilik (Prof.Dr. Atilla ALPBAZ) kitabında bulunmaktadır.
Salyangozların vücut uzunluğu da bir kaç mm den Afrika dev salyongozlarında olduğu gibi 30 cm’yi aşabilmektedir.

YETİŞTİRİCİLİĞE ALINACAK BİREYLERİN SEÇİMİ

Beyaz etli Afrika salyangozları çabuk gelişen ve ağır olan bir türdür. Bu türün yetiştiriciliğinde ortam sıcaklığının 20 derecenin üzerinde olması gerekir. Helix aspersa ve helix lucorum soğuk havalara daha fazla dayanıklıdırlar.

Damızlık seçiminde beyaz etli salyangozlar için 30-50 gr., Helix aspersa için 15-30 gr ve Helix lucorum için 8-18 gr arası bireylerin seçilmesi önerilmektedir. Her tür yetiştirmeye alınmadan önce o türün optimum çevre istekleri konusunda iyi bir inceleme yapılması ve uygun koşullar yaratılmadan yetiştiriciliğe geçilmemesi gerekir.

BESLEME VE YETİŞTİRME

           
Salyangozlar çok çeşitli gıdalar ile beslenebilen canlılardır. En çok marul, hindiba, kavun ve fasulye yaprakları, kavun, karpuz ve daha sayılabilecek pek çok yeşil ve sulu yapraklı bitkileri severek tüketirler. Hayvansal protein kaynağı olarak ta balık eti, balık unu, et artıkları ipek böceği pupları gibi kaynaklardan yararlanılabilir. Bu konuda bölgeden sağlanabilecek ucuz yemler konusunda bir ön araştırma yapmada yarar vardır.

Salyangozlara verilecek yemlerin %80-90’ının sulu yemler olması geri kalanının ise kuru yem olması önerilir. Besleme koşullarının devamlı olarak iyi tutulması gerekir. Çünkü yemlemede meydana gelebilecek aksaklıklar üremede ve gelişmede sorunlar yaratacaktır.

            Yetiştirme alanlarında m2 de küçük salyangozlar için 300, iri türler için ise 150 birey konulması önerilmektedir. Çeşitli canlılardan korunması için önlemler alınması gerekir. Üretim yerlerinin üstten tül ile kenarlardan ise ızgara teller ile korunması yararlı olur. Böylece salyangozların kaçması önlenebileceği gibi zararlılardan da korunmuş olacaktır

GELİŞME

            Salyangozlarda gelişme bireyden bireye fark eder. Aynı dönemde yetiştiriciliğe alındığı halde grup içerisinde bireylerin farklı olarak geliştikleri görülür. Hatta bazı bireyleri diğerlerinden neredeyse aynı dönem içerisinde iki misli büyüyebildikleri izlenir. Yetiştiriciler genel olarak bireyler arasından erken gelişen ve en iri olanlarını damızlık olarak seçmeye çalışırlar.

            Salyangozlar bilindiği gibi kabuklu canlılardır. Yaz aylarında çok sıcak ve özellikle rutubet durumunun yetersiz olduğu sıcak aylarda salyangozlarda hayati faaliyetlerin zayıfladığı ve bazen kış uykusu gibi dinlenmeye geçtikleri görülür. Bu gibi durumlarda kendilerini bir yere sabit olarak yapıştırarak uygun koşulların oluşmasını beklerler.

Başarılı bir salyangoz yetiştiriciliği için uygun koşullara ve uygun ekipmanlara sahip olunması gerekir. Kurulacak üretim tesislerinin bilerek düzenlenmesi gerekmektedir.

SONUÇ:

Görüleceği gibi salyangoz dünyanın pek çok yerinde başarılı olarak yetiştirilebilen bir canlıdır. Ülkemizde doğal olarak bol bulunduğu rutubetli bölgelerde ele alındığında başarılı olarak yetiştirilebileceği anlaşılmaktadır. Pahalı ve lüks bir gıda maddesi olarak dış pazar olanağı çok fazla olan bu canlının yetiştiriciliği konusunda dış ülkelerde ki çalışmalar dikkate alınarak üretim çalışmaları yapılmasının ülkemiz için yeni bir iş potansiyeli yaratabileceği söylenebilir

Yukarıdaki konularda daha fazla bilgi için

Prof. Dr Atilla ALPBAZ'IN

SU ÜRÜNLERİ YETİŞTİRİCİLİĞİ KİTABI

Her su ürünleri fakültesi Öğrencisinin
Her su ürünleri Mühendisinin
Su ürünleri yetiştiriciliğine ilgi duyanların
Su ürünleri yetiştiricilerinin
VE Su Ürünleri meslek lisesi Öğrencilerinin
SAHİP OLMASI GEREKTİKLERİ genel BİR KİTAP.
Tümüyle renkli 600 sayfa.

Su Ürünleri Fakülteleri ve Su Ürünleri Meslek Yüksek Okulları İle Su Ürünleri Liseleri öğrencilerinin toplu alımlarında iskonto uygulanır.