Kalkan Balığı Yetiştiriciliği hakkında genel bilgiler
Resim: Karadeniz'de bulunan Kalkan balığı, Latince olarak psetta maxima olarak bilinmekle beraber son yıllarda latince isminin Psetta macotice veya Psetta macticus olduğu üzerinde bildirişler vardır
|
Kalkan Karadeniz'in en tanınmış balığı olup zeminde yaşayan bir dip balığıdır. Boğazlar, Ege, Marmara ve Akdeniz'de seyrek rastlanır. Gezici balık değildir. Bütün hayatı dipte yatmakla geçer. Batı Akdeniz, Atlas Okyanusu ve Şimal Denizinde Kalkanını diğer türleri yaşamaktadır.
Ülkemizde bulunan ve üzerinde çalışılan tür Psetta maxima türüdür. Latince olarak Psetta maxima olarak bilinmekle beraber son yılarda latince isminin Psetta macotice ve Psetta macticus olduğu üzerinde bildirişler vardır.
25-30 yıllık ömrü olan kalkan balığı 1m. boya erişebilir. Sahillerde 5-10m. den başlayarak 300-400m. derinliklere inebilir. Etçil ve fazlasıyla obur bir balıktır. Erkekleri 5-6, dişileri ise 6-7 yaşlarında olgunlaşıp üremeye geçebilir. Doğada üremeleri 10-15 derece sularda Nisan' dan Haziran'a kadar sürer. Milyonlarca yumurta vermesi yanında etinin lezzeti ve verimliliği ile ekonomik değeri oldukça yüksektir.
Son yıllarda yetiştiriciliği konusunda büyük ilgi duyulan balıklardan bir tanesidir. Kore de bir dip balığı olan halibut yetiştiriciliği konusunda son yıllarda izlenen gelişmelerin yakın yıllarda ülkemizde de kalkan üzerinde izlenmesi mümkündür. İngilizcesi Turbot olan kalkan balığı yetiştiriciliği üzerinde ilk kez 1986'da İngiltere'de sadece bir işletmede 100 ton üretilmiştir. Daha sonra yetiştiricilik çalışmaları hızlanmış ve başarılı olarak kalkan yetiştirmeyi mümkün kılan yetiştirme teknikleri ortaya konulmuştur. 2004 yılı için Avrupadaki 2 kuluçkahanede 750.000 yavru üretildiği ve 2005 yılı için 750 ton üretim tahmin edildiği belirtilmektedir. Yetiştirme tekniği çipura ve levrek balığına benzediği için bu balıklar için kurulan üretimhanelerde de kalkan larvası üretiminin ele alınması mümkün görülmektedir. Kalkan damızlıklarından ayarlanabilen su ortamında ışık kontrolü ile yıl boyu yumurta üretilmesi de mümkün kılınmış bulunmaktadır. Balıklar iyi bir ortamda doğal yumurtlamakta ve larva üretiminde yapay yem, ucuz balık eti kullanılmakta ve 2 yıllık bir yetiştirme sonucu balıklar 1.5-2 kg. olduğunda pazarlama yapılmaktadır. |
Son yıllarda kalkan yetiştiriciliğindeki gelişmeler çok ümit vericidir. Kalkan balıklarının 18-24 ayda pazarlanacak boya ulaştırma teknolojisi ortaya konulmuş bulunmaktadır. İspanya, Fransa ve Norveç’te bu konuda başarılı çalışmalar vardır. Ülkemizde de kalkan balığı yetiştiriciliği konusunda yapılan uygulamalar başarılıdır ve gelecek için ümit vermektedir. Bu konuda başarı, uygulamada teknik açıdan bilinçli olmak ve yetiştirmede her konuda titiz davranılmasıdır.
YAVRU ÜRETİMİ
 
Resim: Tanklarda yetiştirilmiş kalkan yavruları ve genç bireyler
- DENİZ SUYU ALIM SİSTEMİ:
- Su Alımı: Birinci Filtrasyon ve Rezerv Ünitesi:
- İkinci Filtrasyon ve Sterilizasyon:
- Hava Temini
- Isıtma Sistemi
- Tanklar
- Canlı Yem Üretimi
- Döllenmiş Yumurta Temini
- YUMURTLAMANIN TEŞVİKİ VE YAPAY DÖLLEME
- Hormon Hazırlanması
- Hormon Uygulaması :
- c. Anaç Balıkların Sağımı
- Anaç Balıklardan Gametler Toplanmadan Önce Yapılması Gereken Uygulamalar
- Sağım-Süt ve Yumurtaların Toplanması
- Spermlerin Soğuk Muhafazası
- Yapay Dölleme :
- KULUÇKAHANE ORİJİNLİ ANAÇLARIN YÖNETİMİ
- a. Cinsiyet Ayrımı ve Stoklama
- b. Yemleme
- c. Su Kalitesi ve Tank Yönetimi
- Damızlık Stok Tankları
- SuKalitesi
- Tank Yönetimi
- d. Hastalıkların Kontrolü
- Semptomlar
- Tanklarda Tedavi Uygulamaları
- YAVRU ÜRETİMİ
- YUMURTALARIN İNKÜBASYONU
- Tank ve Donanımın Hazırlanması
- İyodin Uygulaması : İnkübasyon Tankı
- d. İnkübasyon
- Yumurta Gelişimi Döllenme Oranının Belirlenmesi
- Yumurtaların Bakımı Çıkış Oranının Belirlenmesi:
Balıklar daha önce değinildiği gibi kanal bölümünde 150-200 gr.’a kadar kalır. Daha sonra 9 kattan olan yetiştirme havuzunda ki bir kata yerleştirilir. Balıklar 300 grama gelince hava ile çalışan bir sistem ile bir üst kata çıkarılırlar. Bu çıkarmada belirli boydaki balıkların geçmesine uygun bir düzenekle seleksiyona tabi tutulur ve ağırlıklarına göre sınıflandırılabilirler. Balıklar pazarlama boyuna uılaşınca en üst katta hasat edilirler.
Kalkan besisinde diğer deniz balıkları yetiştiriciliklerinde olduğu gibi yapay yemler kullanılmakta olup kalkan balığı gereksinimlerine göre formüller geliştirilebilmekte ve başarılı sonuçlar alınabilmektedir.
Kalkan balığını ağ kafeslerde yetiştirme çalışmalarından olumlu sonuçlar alınamadığı için karada kurulan tesislerde yetiştirme yoluna gidilmiştir. Kore’de pisi balığı yetiştirme çalışmalarında da ağ kafesler yerine karada kurulan havuzlardan yararlanılmaktadır. Her iki türünde zeminde yaşayan balıklar olması nedeniyle yetiştiricilik çalışmalarının benzer olduğu gözlenmektedir. Bu nedenle kalkan yetiştirme çalışmalarında Kore’de başarı ile uygulanan Halibut yetiştirme çalışmalarından yararlanma olasılığı vardır.
Yukarıdaki konularda daha fazla bilgi için
Prof. Dr Atilla ALPBAZ'IN
SU ÜRÜNLERİ YETİŞTİRİCİLİĞİ KİTABI
Her su ürünleri fakültesi Öğrencisinin
Her su ürünleri Mühendisinin
Su ürünleri yetiştiriciliğine ilgi duyanların
Su ürünleri yetiştiricilerinin
VE Su Ürünleri meslek lisesi Öğrencilerinin
SAHİP OLMASI GEREKTİKLERİ genel BİR KİTAP.
Tümüyle renkli 600 sayfa.
Su Ürünleri Fakülteleri ve Su Ürünleri Meslek Yüksek Okulları İle Su Ürünleri Liseleri öğrencilerinin toplu alımlarında iskonto uygulanır.
|
